Wetenschappers die betrokken zijn bij het Leonardo da Vinci DNA-project denken dat ze mogelijk met succes DNA hebben geëxtraheerd uit de beroemde kunstenaar en uitvinder. De doorbraak, gedetailleerd beschreven in een recent preprint-onderzoek, toont aan dat het nu mogelijk is om biologisch materiaal terug te winnen uit eeuwenoude artefacten – zelfs die voorheen als steriel werden beschouwd.
Biologische “vingerafdrukken” uit het verleden herstellen
Het onderzoeksteam ontwikkelde een nieuwe techniek om DNA te extraheren uit waszegels op oude letters en de absorberende vezels van papier zelf. Deze methode heeft sporen van menselijk, planten-, schimmel-, bacterieel en viraal DNA onthuld dat in deze historische objecten is ingebed. Onderzoekers beschrijven deze items als ‘levende vingerafdrukken’ van de omgeving waarin ze leefden.
Bewijs uit de werken van Da Vinci
In een belangrijk experiment veegden wetenschappers een krijttekening af die werd toegeschreven aan Da Vinci, bekend als Het Heilige Kind. Sequencing van de volgende generatie onthulde sporen van DNA van sinaasappelbomen geteeld in Medici-tuinen in Toscane, naast menselijk DNA van lage kwaliteit. Cruciaal is dat het menselijk DNA Y-chromosoommarkers bevat, die wijzen op een mannelijke oorsprong – een profiel dat consistent is met de bekende geografische afstamming van Da Vinci.
Gedeelde genetische signalen over de artefacten van Da Vinci
Het uitvegen van aanvullende artefacten die verband hielden met Da Vinci – waaronder een 500 jaar oude brief van een familielid – leverde een ‘gedeeld Y-chromosomaal signaal’ op. Deze zelfde genetische marker werd niet gevonden in werken van andere kunstenaars uit de Renaissance, wat duidt op een mogelijke familiale connectie tussen met Da Vinci geassocieerde objecten. Het team is nu van plan om meer van zijn bezittingen te analyseren ter vergelijking.
De afstamming van Da Vinci volgen: verleden en heden
Het uiteindelijke doel van het project is tweeledig: de begraafplaats van Da Vinci bevestigen en zijn volledige genoom reconstrueren. Onderzoekers hebben zijn bloedlijn al teruggevoerd tot 1331 en levende nakomelingen geïdentificeerd. De huidige opgravingen bij een familiegraf van Da Vinci in Italië zoeken verdere genetische bevestiging van zijn familieleden.
Een doorbraak in oud DNA-onderzoek
Hoewel de bevindingen niet doorslaggevend zijn, heeft het Leonardo DNA Project grote obstakels in de analyse van oud DNA overwonnen. Zoals evolutiebioloog S. Blair Hedges opmerkt, is dit “een net zo moeilijk doelwit als er bestaat”, maar toch heeft het team een solide raamwerk opgezet voor het detecteren van genetische handtekeningen op historische werken. Deze methode heeft implicaties die verder gaan dan Da Vinci en zal naar verwachting in de toekomst op andere historische figuren worden toegepast.
“Succes is nu onvermijdelijk in de zin dat er een drempel is overschreden.” – Jesse Ausubel, voorzitter van het Leonardo DNA-project
De voortgang van het project suggereert dat het reconstrueren van de genomen van historische figuren niet langer slechts een theoretische mogelijkheid is, maar een snel naderende realiteit.
