Astronomen hebben een unieke exoplaneet ontdekt, L 98-59d, die volledig bedekt lijkt te zijn met gesmolten gesteente en diep in het binnenste grote hoeveelheden zwavel herbergt. Deze bevinding daagt de huidige classificaties van exoplaneten uit en suggereert het potentieel voor een voorheen onbekende klasse van werelden in de Melkweg.
Ontdekkingsdetails
L 98-59d bevindt zich in een systeem met vijf planeten, L 98-59, op ongeveer 34,5 lichtjaar van de aarde in het sterrenbeeld Volans. De gastster, een M-dwerg genaamd TOI-175, is kleiner en koeler dan onze zon, maar toch ontvangt de planeet vier keer meer stralingsenergie dan de aarde.
L 98-59d draait elke 7,5 dagen rond zijn ster en is 1,6 maal zo groot als de aarde. Onderzoekers onder leiding van Harrison Nicholls van de Universiteit van Oxford hebben de vijf miljard jaar durende geschiedenis van de planeet gereconstrueerd door telescoopobservaties te koppelen aan fysieke modellen van het interieur van planeten.
Een mondiale magma-oceaan
Uit het onderzoek blijkt dat L 98-59d waarschijnlijk duizenden kilometers diep onder het oppervlak een mondiale magma-oceaan bezit, bestaande uit gesmolten silicaat – vergelijkbaar met de lava van de aarde. Dit gesmolten reservoir zorgt ervoor dat de planeet gedurende geologische tijdschalen extreem hoge niveaus van zwavel in het binnenste kan vasthouden.
De magma-oceaan zorgt er ook voor dat de planeet een dikke, waterstofrijke atmosfeer in stand houdt die zwavelhoudende gassen zoals waterstofsulfide bevat. Normaal gesproken zou deze atmosfeer door de straling van de gastster in de ruimte verdwijnen. De interne hitte en de magma-oceaan van de planeet zorgen er echter voor dat deze vluchtige, rijke envelop behouden blijft.
Implicaties voor de diversiteit van exoplaneten
Het onderzoek suggereert dat L 98-59d het eerste ontdekte lid zou kunnen zijn van een grotere populatie gasrijke, zwavelhoudende exoplaneten met langlevende magma-oceanen. Dit impliceert dat de diversiteit van werelden buiten ons zonnestelsel groter kan zijn dan eerder werd aangenomen.
Volgens dr. Nicholls “suggereert deze ontdekking dat de categorieën die astronomen momenteel gebruiken om kleine planeten te beschrijven misschien te simpel zijn.” Het is onwaarschijnlijk dat de planeet leven ondersteunt, maar het bestaan ervan onderstreept de grote verscheidenheid aan planetaire omgevingen buiten de aarde.
De bevindingen werden op 16 maart 2026 gepubliceerd in Nature Astronomy.
Deze ontdekking roept de vraag op hoeveel andere extreme planeten op detectie wachten, wat ons huidige begrip van planetaire vorming en evolutie op de proef stelt.
