Te lang is de wereld van wetenschap, technologie, techniek en wiskunde (STEM) gezien als exclusief – een domein dat alleen toegankelijk is voor een select groepje. Maar een groeiende golf van onderzoekers, kunstenaars en docenten ontmantelt die perceptie actief, wat bewijst dat wetenschap zich niet beperkt tot laboratoria en vergelijkingen; het gedijt in beweging, geluid en diepgewortelde culturele praktijken. Dit gaat niet alleen over het inclusiever maken van STEM; het gaat erom de wetenschap zelf te verrijken door nieuwe perspectieven en methodologieën te introduceren.
Barrières doorbreken met beweging: dans als STEM-gateway
Kayla DesPortes, een ingenieur aan de New York University, is een voorbeeld van deze verschuiving. Ze is een pionier in het gebruik van dans als toegangspoort tot coderen en engineering, waarmee ze aantoont dat complexe technische concepten kunnen worden begrepen door middel van fysieke expressie. Haar werk met de programma’s danceON en DanceBits laat zien hoe de integratie van technologie met beweging jonge mensen, vooral gekleurde meisjes, in staat kan stellen zichzelf als toekomstige STEM-leiders te zien.
Het kernidee is simpel: als een rechtervuist in de lucht bliksem kan veroorzaken in een gecodeerd visueel effect, dan wordt de abstracte wereld van programmeren tastbaar, intuïtief en opwindend. Deze aanpak gaat niet alleen over het leuk maken van leren; het gaat over het uitdagen van het beperkte beeld van wie ‘erbij hoort’ in STEM. DesPortes merkte op dat het veld diversiteit ontbeerde, ondanks de alomtegenwoordigheid van technologie in het dagelijks leven. Haar antwoord: bouw tools die de realiteit weerspiegelen dat computers voor iedereen zijn.
De kracht van luisteren: sonificatie voor universeel begrip
Amy Bower, een oceaanwetenschapper bij het Woods Hole Oceanographic Institution, werd geconfronteerd met een andere barrière: blindheid. Ze werd gedwongen haar onderzoeksmethoden aan te passen nadat ze haar gezichtsvermogen verloor, en besefte dat gegevens niet gezien hoefden te worden om begrepen te worden. Dit leidde tot het project ‘Accessible Oceans’, dat oceanografische gegevens vertaalt naar geluid.
In plaats van te vertrouwen op visuele grafieken, creëerde het team van Bower ‘datasonificaties’ waarmee iedereen, inclusief mensen met een visuele beperking, complexe informatie kan ervaren via auditieve signalen. Een vulkaanuitbarsting onder water vindt bijvoorbeeld plaats via veranderende toonhoogtes die overeenkomen met de waterdruk. Deze aanpak is niet alleen maar een accommodatie; het is een fundamentele heroverweging van de manier waarop we wetenschap communiceren. Zoals Bower ontdekte, kan sonificatie hiaten in het begrip overbruggen, gegevens toegankelijk maken voor een breder publiek en zelfs de veronderstelling ter discussie stellen dat visuele representatie de enige geldige vorm van wetenschappelijke communicatie is.
Inheemse kennis: het terugwinnen van de wortels van de wetenschap
Eeuwenlang zijn inheemse kennissystemen door de westerse wetenschap gemarginaliseerd of afgewezen. Lydia Jennings, lid van de Pascua Yaqui and Huichol Nations en bodemwetenschapper aan Dartmouth College, werkt aan het ontmantelen van dit historische onrecht. Ze stelt dat traditionele inheemse benaderingen van kenniscreatie – geworteld in gemeenschap, observatie en relatie met het land – niet alleen geldig zijn, maar ook essentieel voor een meer holistisch begrip van de wereld.
Jennings benadrukt dat inheemse gegevens niet afkomstig zijn van laboratoria, maar van ecosystemen, taal en ouderen. Ze integreert deze kennis actief in haar werk en werkt samen met gemeenschappen om uitdagingen op het gebied van voedselveiligheid, behoud van biodiversiteit en datasoevereiniteit aan te pakken. Dit gaat niet alleen maar over het toevoegen van inheemse perspectieven; het gaat erom te erkennen dat wetenschap altijd divers is geweest, en dat het uitsluiten van bepaalde manieren van weten het potentieel ervan verzwakt.
De toekomst van inclusieve innovatie
De inspanningen van DesPortes, Bower en Jennings zijn verenigd door een gemeenschappelijk doel: de toegang tot wetenschap vergroten en opnieuw definiëren wat wetenschap kan zijn. Door dans, geluid en inheemse kennis te omarmen, bewijzen ze dat innovatie gedijt wanneer barrières worden geslecht en diverse stemmen worden betrokken. Dit gaat niet alleen over het inclusiever maken van de wetenschap; het gaat erom de wetenschap beter te maken – relevanter, creatiever en beter inspelend op de behoeften van een veranderende wereld.
De toekomst van STEM gaat niet over het dwingen van iedereen in dezelfde mal; het gaat over het creëren van ruimte voor nieuwe vormen van expressie, nieuwe manieren van kennis, en een werkelijk inclusieve gemeenschap van wetenschappers en ingenieurs.
