Vanavond, 24 februari, zullen sterrenkijkers een opvallende, halfverlichte maan kunnen zien opkomen aan de zuidelijke hemel. De maanschijf, scherp verdeeld tussen zonlicht en schaduw, zal verschijnen nabij de sterren van het sterrenbeeld Stier.
Maanuitlijning met Stier en Tweelingen
De rechterhelft van de maan zal helder verlicht zijn, terwijl de linkerhelft in duisternis gehuld blijft. In de buurt schijnt de Pleiaden-sterrenhoop – een oogverblindende groep van meer dan 1.000 blauwwitte sterren – ongeveer 10 graden onder de maan. Verderop linksonder op de maan markeert de V-formatie van de Hyadencluster het gezicht van Stier, met de rode reus Aldebaran als oog.
In het westen verschijnt Jupiter als een stabiel lichtpunt binnen Gemini, en dichter bij de horizon straalt Sirius – de helderste ster aan de nachtelijke hemel – in Canis Major, met Orion tussen hem en de maan.
Een kijkje in de maangeschiedenis
Het oppervlak van de maan is niet alleen prachtig, maar ook een record van miljarden jaren aan kosmische botsingen. De donkere basaltvlakten, bekend als maanmaria, zijn oude lavastromen die de kraters vulden die waren achtergelaten door asteroïde-inslagen. Door een verrekijker lijken deze kenmerken nog duidelijker.
Waarnemen met telescopen
Voor degenen die zijn uitgerust met een 6-inch telescoop onthult de terminator – de lijn die licht en schaduw scheidt – een schat aan details. Langs deze grens vallen inslagkraters zoals Ptolemaeus, Alphonsus en Arzachel op. De Ptolemaeus-krater, genoemd naar de oude astronoom Claudius Ptolemaeus, heeft een diameter van 150 kilometer.
Verder naar het zuiden werpen de kraters Purbach, Regiomontanus en Walther dramatische schaduwen vanaf hun centrale toppen. Deze driehoekige schaduwen bieden een uniek beeld van het gewelddadige verleden van de maan.
De maan in het eerste kwartier biedt een toegankelijke mogelijkheid om het maanlandschap te verkennen, zelfs met basisuitrusting, waardoor het een boeiend schouwspel is voor zowel gewone waarnemers als ervaren astronomen.
