Een 2400 jaar oud oorlogsschip, de Hjortspring-boot, heeft een buitengewone aanwijzing over de bemanning opgeleverd: een vingerafdruk bewaard in eeuwenoude teer. De ontdekking, samen met gedetailleerde chemische analyse, hervormt ons begrip van wie deze vroege overzeese overvallers waren en waar ze vandaan kwamen.
De Hjortspring-boot: een venster op het verleden
De Hjortspring-boot is het oudst bekende houten plankenschip in Scandinavië. Het werd in 1920 opgegraven uit een moeras in Denemarken en zonk in de vierde eeuw voor Christus. na een aanval op het eiland Als. De plaatselijke verdedigers brachten het schip als offer tot zinken, waardoor het millennia lang in de zuurstofarme omgeving werd bewaard. De boot bevindt zich nu in het Nationaal Museum van Denemarken, maar de oorsprong ervan bleef tot voor kort een mysterie.
Nieuwe analyse ontgrendelt eeuwenoude geheimen
Onderzoekers onderzochten opnieuw fragmenten van de boot die chemisch waren geconserveerd, inclusief stukjes teer en touw. De vingerafdruk die in de teer wordt gevonden, biedt een directe link naar de oude bouwers of reparateurs van het schip. Belangrijker nog is dat de chemische samenstelling van de teer – een mengsel van dierlijk vet en dennenpek – erop wijst dat het schip is gebouwd in een regio met overvloedige dennenbossen.
Deze bevinding is in tegenspraak met eerdere theorieën die de oorsprong van de boot in de buurt van Hamburg, Duitsland plaatsten. Het nieuwe bewijsmateriaal wijst in plaats daarvan naar het Oostzeegebied, met name ergens langs de kust ten oosten van het eiland Rügen. Dit suggereert dat de overvallers een aanzienlijke afstand over open water hebben gevaren om hun doel te bereiken.
Datering en wederopbouw
Koolstofdatering van het touw bevestigt de leeftijd van de boot tussen 381 en 161 v.Chr., waarmee de boot stevig in de pre-Romeinse ijzertijd wordt geplaatst. Onderzoekers hebben zelfs het proces van het maken van touw nagebootst om de eeuwenoude technologie beter te begrijpen. Met behulp van röntgenscans met hoge resolutie zijn digitale 3D-modellen gemaakt, waarmee een gedetailleerde analyse van de vingerafdruk mogelijk is. Hoewel de afdruk de identiteit van het individu niet onthult, vormt de aanwezigheid ervan nog steeds een opmerkelijke verbinding met het verleden.
Implicaties en toekomstig onderzoek
Deze ontdekking werpt licht op de omvang van de oude maritieme oorlogsvoering en handel in Scandinavië. De overvallers waren niet lokaal, maar reisden vanuit een afgelegen gebied met dennenbossen, wat een goed georganiseerde campagne over open zee suggereerde.
Onderzoekers hopen menselijk DNA uit de teer te halen om meer over de bemanning te weten te komen. Het begrijpen van deze vroege aanvallen zal helpen bij het reconstrueren van oude maritieme netwerken en de krachten die deze aandreven.
De vingerafdruk, hoe klein ook, vormt een zeldzame tastbare link met degenen die zeilden, vochten en uiteindelijk hun leven verloren in dit eeuwenoude conflict. Het is een grimmige herinnering dat zelfs in het verre verleden menselijke verhalen op de meest onverwachte plaatsen te vinden zijn.
