NASA oficjalnie sklasyfikowała niepowodzenie misji Starliner 2024 jako incydent „typu A”, co stanowi najwyższą kategorię dotkliwości agencji. To przyrównuje ten incydent do katastrofalnych wydarzeń, takich jak utrata promów kosmicznych Columbia (2003) i Challenger (1986). Decyzja została podjęta po opublikowaniu szczegółowego, 312-stronicowego raportu zawierającego szczegółowe informacje na temat błędów sprzętu i błędów w zarządzaniu w Boeingu, producencie statku kosmicznego.
Miesiące spędzone w kosmosie: jak to wszystko się stało
Misja Starliner, pierwotnie planowana jako lot testowy trwający 8–14 dni, zamieniła się w wielomiesięczną próbę dla astronautów Suni Williams i Butcha Wilmore’a. Statek napotkał szereg problemów, które powinny były doprowadzić do zakończenia misji, ale zostały zignorowane. Piloci spędzili ponad dziewięć miesięcy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w oczekiwaniu na misję ratunkową SpaceX w marcu 2025 r. Obaj astronauci przeszli następnie na emeryturę z NASA.
Ten incydent uwydatnił fundamentalne braki w kontroli jakości i nadzorze, które umożliwiły wysłanie poważnie uszkodzonego pojazdu na misję załogową.
Obowiązki kierownicze nowego szefa NASA
Nowy szef NASA, Jared Isaacman, publicznie skrytykował Boeinga i poprzednie kierownictwo agencji za zezwolenie Starlinerowi na loty pomimo znanych problemów. Isaacman, sam doświadczony pilot prywatnych lotów kosmicznych, objął stanowisko szefa NASA po napiętym procesie nominacyjnym, w którym uczestniczyli były prezydent Donald Trump i dyrektor generalny SpaceX Elon Musk. Jego nominacja sygnalizuje nową erę odpowiedzialności: NASA wyraźnie określiła ten incydent jako incydent typu A, aby zapobiec podobnym zdarzeniom w przyszłości.
Dlaczego to ma znaczenie: problem z systemem
Klasyfikacja „Typu A” jest zarezerwowana dla zdarzeń skutkujących szkodami przekraczającymi 2 miliony dolarów, utratą kontroli nad statkiem powietrznym lub śmiercią. Chociaż podczas tej misji nie było ofiar śmiertelnych, potencjał katastrofy był realny. Raport ujawnia problemy systemowe: złe praktyki inżynieryjne w Boeingu, niewystarczający nadzór i problemy kulturowe zarówno w NASA, jak i Boeingu, które spowodowały utrzymywanie się niebezpiecznych warunków.
Incydent uwydatnia niepokojący trend w przestrzeni komercyjnej: presja na przyspieszanie terminów często przewyższa protokoły bezpieczeństwa. Awaria Starlinera to nie tylko wada techniczna, ale ostrzeżenie przed niebezpieczeństwami wynikającymi z niekontrolowanych interesów komercyjnych w programach kosmicznych wysokiego ryzyka.
Działania naprawcze i przyszłe konsekwencje
NASA przyjęła ustalenia niezależnego śledztwa i wdraża środki naprawcze. Jednak incydent ten rodzi szersze pytania dotyczące roli niezależnego nadzoru w komercyjnych przedsięwzięciach kosmicznych. Powaga tego incydentu wymaga gruntownej ponownej oceny sposobu, w jaki NASA współpracuje z prywatnymi firmami, aby zapewnić bezpieczeństwo misji.
Awaria Starlinera stanowi wyraźne przypomnienie, że podróże kosmiczne, nawet komercyjne, są z natury ryzykowne i wymagają bezkompromisowych standardów bezpieczeństwa.
