Należąca do NASA sonda kosmiczna Europa Clipper nieoczekiwanie wykonała wysokiej jakości obraz w ultrafiolecie międzygwiazdowej komety 3I/ATLAS. Obserwacja nie wchodzi w zakres głównej misji Clippera, polegającej na poszukiwaniu życia na Europie, księżycu Jowisza, ale jest szczęśliwym zbiegiem okoliczności, który umożliwia naukowcom zbadanie składu komety zbliżającej się do Ziemi.
Kometa 3I/ATLAS: szybki międzygwiezdny gość
Kometa 3I/ATLAS porusza się obecnie z prędkością około 246 000 km/h i osiągnie najbliższy Ziemi punkt w nocy z 18 na 19 grudnia. W odległości około 270 milionów kilometrów kometa znajdzie się w zasięgu astronomów-amatorów, choć będzie widoczna jako szybko poruszająca się zielona kropka.
Jednak 6 listopada Europa Clipper mogła przyjrzeć się jeszcze bliżej, wykonując zdjęcie z odległości około 164 milionów kilometrów za pomocą spektrografu Europa-UVS. Instrument ten pozwalał na siedem godzin obserwacji, odkrywając szczegóły niedostępne dla ludzkiego oka.
Dlaczego obserwacje w ultrafiolecie są ważne
Światło ultrafioletowe (UV) jest niewidoczne dla ludzi, ale ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia składu chemicznego ciał niebieskich. Analizując długości fal promieniowania UV emitowanego przez kometę 3I/ATLAS, naukowcy z NASA mogą zidentyfikować pierwiastki i związki, które wyparowują z jądra komety po podgrzaniu. Proces ten tworzy tymczasową atmosferę komety zwaną komą.
„Obserwacje 3I/ATLAS wykonane przez Clipper będą kluczem do analizy pierwiastków uciekających z komety i tworzących wokół niej tymczasową atmosferę, czyli komę”.
Ta sama technologia zostanie wykorzystana do badania Europy pod kątem oznak życia i analizowania gejzerów w poszukiwaniu wskazówek chemicznych na temat oceanu znajdującego się pod Księżycem. Clipper ma dotrzeć do Jowisza w kwietniu 2030 r., ale obecne obserwacje dostarczają już na ten moment cennych danych.
Kluczowe ustalenia i przyszła analiza
Poprzednie obserwacje wskazują, że 3I/ATLAS jest bogaty w lód z dwutlenku węgla i emituje gazowy dwuwęglik węgla (C2), który nadaje mu charakterystyczną zielonkawą poświatę na obrazach optycznych. Nowy obraz UV pomoże potwierdzić te ustalenia i zapewnić bardziej szczegółową analizę spektroskopową składu komety. NASA planuje opublikować te dane, gdy tylko staną się dostępne.
Kometa zbliży się również do Jowisza w marcu 2026 r., zanim Clipper rozpocznie poszukiwania życia pozaziemskiego na Europie. Ten nieoczekiwany zbieg okoliczności podkreśla wszechstronność misji kosmicznych i możliwość nieoczekiwanych odkryć naukowych.
Obserwacja Komety 3I/ATLAS przeprowadzona przez Europa Clipper przypomina, że nawet pozornie niezwiązane ze sobą zdarzenia na niebie mogą dostarczyć cennych informacji na temat funkcjonowania naszego Układu Słonecznego i poza nim.
