Wymieraniu dinozaurów 66 milionów lat temu nie towarzyszyło powolne, stopniowe przywracanie życia, jak wcześniej sądzono. Nowe badania pokazują, że ekosystemy morskie odbudowywały się w zdumiewającym tempie — w ciągu zaledwie tysięcy, a nie dziesiątek tysięcy lat. To odkrycie zasadniczo zmienia nasze rozumienie odporności ewolucyjnej i ma wpływ na to, jak dzisiaj patrzymy na utratę różnorodności biologicznej.
Szybkie odtworzenie zapisu kopalnego
Przez dziesięciolecia naukowcy szacowali, że pierwsza fala gatunków morskich pojawiła się około 30 000 lat po uderzeniu asteroidy Chicxulub. Jednak ponowna analiza szybkości sedymentacji przy użyciu danych dotyczących izotopu helu-3 znalezionych w rdzeniach osadów z samego krateru Chicxulub ukazuje zupełnie inny obraz. Obecnie wydaje się, że kluczowy marker gatunku, Parvularugoglobigerina eugubina, wyewoluował w ciągu zaledwie 6000 lat od kataklizmu.
Wynik ten nie był odosobniony. Uśrednienie danych z sześciu lokalizacji na całym świecie – w tym lokalizacji w Meksyku, Włoszech, Hiszpanii i Tunezji – potwierdza, że osad gromadził się szybciej, niż sugerowały poprzednie szacunki, co oznacza, że życie odrodziło się szybciej, niż oczekiwano. Wkrótce pojawiły się inne nowe gatunki planktonu, które pojawiły się w ciągu tysiąca lub dwóch lat.
Dlaczego to ma znaczenie: Wstępne szacunki oparto na długoterminowych średnich geologicznych. Nowe dane, oparte na bezpośrednich pomiarach przeprowadzonych bezpośrednio po uderzeniu, ujawniają skompresowany okres czasu. Ewolucja nie zawsze pełza; czasem biegnie.
Nawet szybciej, niż myśleliśmy?
Zmieniony harmonogram sugeruje, że wczesna epoka paleocenu nie była przedłużającą się walką o przetrwanie, ale okresem niezwykle szybkich innowacji. Jednak niektóre badania wskazują, że powrót do zdrowia może nastąpić jeszcze szybciej. Wykorzystując sygnały temperatury zarejestrowane w skamieniałych muszlach planktonu i modelowanie klimatu, paleobiolog Brian Huber sugeruje, że nowe gatunki pojawiły się w ciągu dziesiątek uderzenia asteroidy.
Przyspieszenie to było prawdopodobnie spowodowane szybkim globalnym ociepleniem, które nastąpiło po początkowym okresie ciemności spowodowanym pyłem i sadzą w atmosferze. Ta szybka zmiana klimatu mogła wywołać zmiany ewolucyjne w odnawiających się oceanach.
Granice szybkiej ewolucji
Chociaż ewolucja może być zdumiewająco szybka, nie jest to magiczne rozwiązanie z dnia na dzień. Pomimo przyspieszonej odbudowy ekosystemy potrzebowały milionów lat, aby się w pełni ustabilizować i żadna z wymarłych megafauny – w tym dinozaurów – nigdy nie powróciła.
Kluczowy wniosek: Życie potrafi wykazać się niesamowitą odpornością po katastrofie, ale prawdziwa odbudowa ekologiczna to proces długotrwały. Ewolucja może wprowadzać genialne innowacje, ale nie może natychmiast naprawić szkód spowodowanych masowym wymieraniem.
