Het is duidelijk dat luchtvervuiling slecht is voor onze longen. Wij hoesten. Wij piepen. We proberen niet te hard te ademen als de lucht oranje kleurt.
Maar dat is niet waar het stopt.
De kleinste deeltjes blijven niet alleen in het longweefsel hangen. Ze glippen er doorheen. Ze komen in de bloedbaan terecht. Eenmaal in het bloed veroorzaken ze ontstekingen en oxidatieve stress die door de lichaamssystemen raast. Ze passeren de bloed-hersenbarrière.
Ze gaan aan het werk in de hersenen.
We hebben de gegevens gezien. PM2.5-deeltjes zijn gekoppeld aan een rommelige waslijst van neurologische problemen: dementie, de ziekte van Alzheimer, beroerte, zelfs depressie en angst. Nu staat er nog een naam op die lijst. Ziekte van Parkinson.
Een enorme nieuwe recensie suggereert dat het jarenlang inademen van vuile lucht niet alleen je hart pijn doet, maar de kans vergroot dat je een van de meest slopende neurodegeneratieve aandoeningen ontwikkelt.
The Cambridge Review: graven in de gegevens
Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge leidden de aanval. Ze keken niet alleen naar recente papieren. Ze keken terug.
De resultaten, gepubliceerd in Environment International, analyseerden 42 eerdere onderzoeken. Dat zijn tientallen jaren aan gegevens. Het bestrijkt populaties in Noord-Amerika, Europa en Azië. Het is het grootste onderzoek tot nu toe over dit specifieke verband tussen langdurige luchtverontreiniging buitenshuis en neurodegeneratie.
Waarom deden ze het? Omdat de mondiale last van deze ziekten toeneemt. En omdat vervuiling, in tegenstelling tot leeftijd of genetica, iets is dat we daadwerkelijk kunnen beheersen.
Hoe luchtvervuiling verband houdt met de ziekte van Parkinson
Het signaal was het duidelijkst voor Parkinson. Zesentwintig van de 42 onderzoeken waren specifiek op deze ziekte gericht.
De bevindingen zijn grimmig. Voor elke toename van 5 microgram per kubieke meter in de langdurige blootstelling aan fijn stof (PM2,5) neemt het risico op het ontwikkelen van de ziekte van Parkinson met ongeveer 10 procent toe.
Het wordt erger bij grotere deeltjes. PM10 (de stoffen die je soms kunt zien, zoals stuifmeel, stof, roet en as) wordt in verband gebracht met een 18% hoger risico op de ziekte van Parkinson voor elke toename van 15 microgram.
Laten we dit aarden. In het centrum van Londen bedroeg de gemiddelde PM2,5-concentratie langs de weg in 2023 10 microgram per kubieke meter. Dat betekent dat als u langs die weg woont of pendelt, uw blootstelling het dubbele is van de drempel die volgens onderzoeken uw risico met 10% verhoogt.
“Het verbeteren van de luchtkwaliteit zou voordelen kunnen hebben die verder reiken dan alleen cardiovasculaire problemen en de gezondheid, en mogelijk bijdragen aan strategieën om de last van de ziekte van Parkinson te verminderen.”
— Annalan Navaratnam, Universiteit van Cambridge
Dit is geen doodvonnis voor stadsbewoners. Het individuele risico blijft relatief laag. Genetica, leeftijd en dieet spelen een grote rol. Maar wanneer miljoenen mensen vervuilde lucht inademen, vertaalt die bescheiden stijging van 10% zich in duizenden vermijdbare gevallen.
Waarom aanpasbare risico’s het belangrijkst zijn
Hier is het cruciale deel: u kunt uw leeftijd niet veranderen. Je DNA kun je niet herschrijven. Maar je kunt wel invloed uitoefenen op de luchtkwaliteit.
“De bevindingen en het gebrek aan bevindingen voor sommige ziekten kunnen te maken hebben met de manier waarop onderzoeken zijn ontworpen,” merkte Navaratnam op. Maar de trend valt niet te ontkennen. Schoner transport. Strengere industriële normen. Verminderde uitstoot.
Deze zullen de ziekte van Parkinson niet elimineren. Ze zullen het niet repareren. Maar ze kunnen het aantal mensen dat het krijgt, verlagen.
Overweeg het alternatief. We besteden miljarden aan de behandeling van neurodegeneratieve ziekten waarvoor momenteel geen genezing bestaat. Als smog een bijdragende factor is, is het opruimen ervan aantoonbaar effectiever dan wachten op een wondermiddel.
Waar anders treft de vervuiling (en waar niet)
Het nieuws was niet alleen maar kommer en kwel. Voor elke andere belangrijke ziekte die werd onderzocht, was het bewijsmateriaal duisterder.
De onderzoekers vonden geen overtuigend verband tussen langdurige blootstelling aan PM2,5 en multiple sclerose. Ze vonden ook geen duidelijk verband met motorneuronziekten zoals ALS.
Maar – en dit is een grote ‘maar’ – er waren niet veel onderzoeken naar deze omstandigheden. Slechts drie elk voor MS en ALS. Moeilijk om harde conclusies te trekken als de steekproefomvang klein is. Het is mogelijk dat de link bestaat, maar simpelweg nog niet correct is gemeten.
“We hebben dringend behoefte aan meer onderzoek, onder een grotere bevolking, om te onderzoeken wat een belangrijk probleem voor de volksgezondheid is.”
Dit is de uitdaging van het bestuderen van neurodegeneratie. Het duurt tientallen jaren voordat deze ziekten zich ontwikkelen. Mensen bewegen. De vervuilingsniveaus veranderen. Het volgen van de levenslange blootstelling van een persoon is notoir moeilijk. Je hebt enorme datasets nodig. Je hebt patronen nodig. Dat is wat deze meta-analyse heeft opgeleverd.
Het eindresultaat
Schone lucht gaat niet alleen over esthetiek. Het gaat niet alleen om het zien van de horizon. Het gaat om het beschermen van de hersenen.
Alexandra Tien-Smith, een andere epidemioloog uit Cambridge, formuleerde het zo. Luchtverontreiniging veroorzaakt nadelige gevolgen voor de gezondheid in elk menselijk orgaansysteem. Van longen tot harten tot hersenen. Tot vroegtijdige sterfte.
Wij hebben de gegevens. De vraag is of we de politieke wil hebben om er iets aan te doen.
Het onderzoek is nu live in Environment International. Het voegt nog een gewicht toe aan de weegschaal. Nog een reden om naar de lucht te kijken voordat we ademen.
Omdat het de deeltjes niet uitmaakt of je jong of oud bent. Ze willen gewoon naar binnen. En als ze er eenmaal zijn, kan de schade al beginnen.
