Het is een monster. Letterlijk. Een verpletterende kolos die ooit het Amerikaanse Westen regeerde. Nu staat het te koop. Sotheby’s regelt het. De prijs? $ 20 miljoen tot $ 30 miljoen.
Het exemplaar heet “Gus”. Een vriendelijke naam voor iets met dolkachtige tanden en kaken die breed genoeg zijn om een koe door te slikken. Hij is 3,8 meter hoog. Gemonteerd, klaar om te doden. Gevonden in South Dakota door een commerciële ploeg gedurende drie jaar.
Het is eigendom van de landeigenaar, Gary “Gus” Litting. Hij stierf voordat het graven eindigde. Het fossiel behoudt zijn bijnaam. Het houdt hem niet warm.
Apex, een stegosaurus, werd vorig jaar verkocht voor $44,6 miljoen. Bijna vijf keer zoveel gevraagd. Gus zou nog hoger kunnen gaan. Misschien lager. Niemand weet het totdat de hamer valt.
De wetenschap blijft in het stof achter
Dit is niet alleen een duur decor. Het is hoofdpijn.
Richard Butler uit Birmingham noemt het een grondstoffenprobleem. Een statussymbool. Hij zegt dat het voor onderzoek verloren is gegaan zodra het de grond verlaat, als geen enkel museum het koopt. De prijzen rijzen de pan uit. Instellingen worden geprijsd.
Stephen Brusatte uit Edinburgh ziet de juridische realiteit. Privéland betekent privé-eigendom in de VS. In tegenstelling tot Mongolië. Of Brazilië. Waar de staat de botten bezit. Hier? Het is legaal. Hij maakt zich hoe dan ook zorgen.
“Deze prijzen kunnen alleen betaald worden door de ultrarijken,” zei Brusatte.
Denk aan Sue. Die T rex uit 1997 werd verkocht voor 8 miljoen dollar. McDonald’s hielp bij de financiering van de aankoop voor Chicago. Destijds hielpen donoren mee. Nu kopen miljardairs ze voor in de schappen. Leonardo DiCaprio heeft er een.
Gegevens achter gesloten deuren
Het kernprobleem is niet alleen geld. Het is toegang.
Thomas Carr van Carthage College zegt dat particulier eigendom kwetsbaar is. Geen garantie voor langdurige bewaring. Geen belofte dat het blijft zitten. Je kunt op elk moment een fossiel terughalen uit een museumlening.
Hoe verifieer je onderzoek? Je hebt repliceerbaarheid nodig. Andere wetenschappers moeten naar de gegevens kijken. Als de gegevens zijn opgesloten in de kluis van een miljardair, kun je er niet naar kijken.
“De fossielen zijn de gegevens, dus ze moeten beschikbaar zijn.”
Tijdschriften weten dit. Ze eisen dat exemplaren in openbare opslagplaatsen worden bewaard. Als het privé is? Publiceer het op eigen risico. Het peer review-proces heeft een hekel aan afgesloten kasten.
De hoopvolle uitschieter
Soms werkt het. Soort van.
Ken Griffin heeft Apex gekocht. Hij leende het aan het Natural History Museum in New York. Een reizende tentoonstelling. Een zeldzaam lichtpuntje. Michael Benton uit Bristol geeft toe dat deze deals plaatsvinden. Af en toe krijgt de rijke persoon voldoening door het speelgoed te delen.
Doneren? Lenen? Die opties bestaan.
Carr zegt dat het hem niet uitmaakt wie het opgraaft als het op een universiteit belandt. Maar niet voor de veiling. Hij wil wetten zoals Mongolië. Geen commerciële verkoop. Alleen wetenschappers verzamelen de zeldzame dingen.
Brusatte geeft toe dat hij er ook een zou kopen. Als hij rijk was. Hij zou het gewoon doneren. Hij hoopt dat dat hier gebeurt. Met Guus.
Carr is minder optimistisch. Hij hoopt dat het fossiel naar een publieke trust gaat. Eigendom verbeurd. Gered uit woonkamers.
Hij noemt die huizen ‘McBillionaire’s’ holen. Hij geeft de voorkeur aan publieke toegang. De maatschappij wint dan.
Dus wij wachten. De voorzittershamer hangt over het skelet. De prijs is hoog. De wetenschap wacht in de schaduw. Misschien wordt het gedoneerd. Misschien niet.
