Woda morska zamarza lepiej, jeśli włożysz w to wysiłek. Udowodniły to badania terenowe przeprowadzone po raz pierwszy w historii. Zidentyfikowali także powody, dla których takie podejście może nie uratować pokrywy lodowej.
Naukowcy przetestowali różne egzotyczne pomysły, aby powstrzymać zanikanie Arktyki. Przychodzi mi na myśl zastrzyk aerozolu do stratosfery – uwalnianie siarki do górnych warstw atmosfery w celu zablokowania promieni słonecznych. Niebezpieczny? Bardziej prawdopodobne. Tylko? Ledwie. Zamiast tego badacze sięgnęli po technikę, która wydaje się niemal prymitywna: pompowanie wody morskiej na istniejący lód, pozostawienie go do zamarznięcia i dodanie nowej warstwy.
Metodę tę stosuje się na lodowiskach hokejowych. Społeczności skandynawskie używają go do zimowych dróg. Polegają na nim także morskie platformy wiertnicze.
„Praktyczne zastosowania obejmują budowę dróg lodowych” – zauważają naukowcy. To nie jest nowa nauka. Rzadko postrzega się ją jako rozwiązanie problemów klimatycznych.
Badanie, opublikowane w Earth’s Future w maju 2025 r., przeprowadzono w Cambridge Bay w Nunavut. Zimą 2024–2025 zespół utworzył osiem stanowisk testowych. Trzy miejsca kontrolne pozostały suche. Do pracy wykorzystano pompy głębinowe – małe, zużywające mniej energii niż zwykły toster.
Na lód wylano aż do ośmiu cali wody morskiej. Czasami procedurę powtarzano dwukrotnie.
Pod koniec zimy sztuczka zadziałała. Lód w obszarach poddanych zabiegowi był o 12,6 cala grubszy. Brzmi to skromnie, dopóki nie przypomnisz sobie, że ta objętość rekompensuje średnią utratę grubości lodu w Arktyce na przestrzeni pół wieku.
Na obszarach z podwójnym nawadnianiem lód stał się jeszcze grubszy.
Potem przyszła wiosna. Sezon topnienia. Gęsty lód nie tylko pozostał, ale także zmienił swój wygląd. Zrobiło się jaśniej. Lżejszy lód odbija więcej światła słonecznego. Mniej światła oznacza mniej pochłanianego ciepła. Informacja zwrotna działa w drugą stronę. Poletka testowe topiły się wolniej niż poletka kontrolne. Lód utrzymał się dłużej.
Mechanizm jest prosty: woda przenika przez pokrywę śnieżną. Usuwa warstwę izolacyjną białego proszku. Zimne powietrze wpływa bezpośrednio na lód. Naturalny lód rośnie od dołu, przyspieszany przez spadające temperatury.
Czy to mogłoby ochłodzić cały region? Może. Grubszy lód zwiększa albedo (odbicie). Wysokie albedo oznacza większe odbicie promieni słonecznych. Odbicie prowadzi do ochłodzenia oceanu. Chłodniejszy ocean oznacza mniejsze topnienie wiecznej zmarzliny. W teorii jest to efekt domina.
Ale teoria umiera z powodu logistyki.
I tu entuzjazm uderza w ścianę. Pompowanie wody wymaga energii. Wymagane samochody. Wymagana konserwacja. A wszystko to na ogromną skalę. Z szacunków z 2016 r. wynikało, że do oczyszczenia 10% oceanu potrzeba 10 milionów pomp napędzanych energią wiatrową. Dla reszty – 100 milionów.
Kto za to zapłaci?
Kto będzie serwisował te pompy?
Lód szybko znika. O 20% od 1979 r. Nie mamy dziesięcioleci na debatowanie o kwestiach związanych z zarządzaniem. Nie mamy lat na badanie skutków ubocznych dla środowiska. Jeśli poczekamy, aż zrozumiemy wpływ tej metody na ekosystemy morskie, po prostu nie będzie już lodu, który mógłby się zagęścić.
W zeszłorocznym artykule przeglądowym stwierdzono bez ogródek: jest to po prostu niewykonalne na wymaganą skalę. Wysokie koszty utrzymania. Kontroluj koszmar.
„Pogrubianie lodu morskiego nie jest możliwe… na skalę, która miałaby znaczenie” – podsumowali.
Czołowi badacze zgadzają się, że globalna adopcja to fantazja. Na razie. Ale eksperymenty się nie kończą. Niepublikowane testy wykazały jeszcze większą grubość lodu – do 20 cali – w porównaniu z grupami kontrolnymi. Ponadto proces jest zautomatyzowany.
Podwodny dron. Został przetestowany w Finlandii na początku tego roku. Zaprojektowany do autonomicznej renowacji lodu. Ulepszony przez Instytut Biorobotyki we Włoszech.
Roboty nie narzekają na zimno. Nie potrzebują pensji. Być może rozwiążą problem pracy. Ale na pewno nie rozwiążą problemu energetycznego.
Jesteśmy świadkami topnienia. Woda nadal płynie. Dron unosi się pod powierzchnią i czeka. Pytaniem otwartym jest, czy uda mu się wyprzedzić trend ocieplenia. Taki, który nie daje nam spać.
